Nie tylko dla alergików - zdrowotne supermoce mleka koziego

Mleko kozie ma zbliżoną wartość energetyczną w porównaniu do mleka krowiego, która wynosi 69–84 kcal/100 ml. Co w takim razie sprawia, że mleko kozie jest uznawane za zdrowszą alternatywę dla mleka krowiego we wszystkich grupach społecznych? Przeanalizujmy zatem krok po kroku jego skład.

Białko – mleko kozie zawiera około 3% białka, czyli podobnie jak mleko krowie. Różnica polega jednak nie na ilości, ale na rodzaju i budowie białka, co przekłada się na lepsze trawienie oraz dobre samopoczucie po jego spożyciu. Białko mleka koziego składa się głównie z białek kazeinowych i serwatkowych. W porównaniu do mleka krowiego mleko kozie zawiera mniej kazeiny αs1, która wywołuje u ludzi alergie i problemy trawienne. Dlatego mleko kozie może stanowić dobrą alternatywę dla mleka krowiego i jest polecane w żywieniu dzieci, niemowląt, osób starszych oraz osób w trakcie rekonwalescencji.

Tłuszcz – jego zawartość w mleku kozim wynosi w granicach 3,5–4,5% i jest on lepiej oraz szybciej trawiony w układzie pokarmowym człowieka niż tłuszcz z mleka krowiego. Spowodowane jest to mniejszą średnicą kuleczek tłuszczowych oraz wysoką zawartością krótko- i średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Z jednej strony cechy te stanowią zaletę, ale z drugiej są odpowiedzialne za występowanie „koziego zapachu” w mleku. W dużej mierze jest to cecha rasowa, zależna od stanu zdrowia zwierząt, higieny pozyskiwania mleka oraz warunków sanitarnych w gospodarstwie.

Węglowodany - głównym węglowodanem występującym w mleku kozim jest laktoza, która wspomaga wchłanianie wapnia, magnezu, fosforu oraz innych mikroelementów. Normalizuję florę bakteryjną jelit i wpływa pozytywnie na wykorzystywanie witaminy D w organizmie.

Składniki mineralne - mleko kozie zawiera zarówno makroelementy, jak i mikroelementy, które decydują o jego wartości odżywczej, strawności oraz właściwościach technologicznych. Skład mineralny jest również czynnikiem różnicującym mleko kozie od mleka krowiego i owczego.

Makroelementy

Mikroelementy

Dodatkowo mleko kóz odznacza się wyższą zawartością witaminy D, niacyny, kwasu pantotenowego, witaminy C, witaminy B1, witaminy B2 oraz witaminy A.

Regularne spożywanie mleka koziego ma pozytywny wpływ na zdrowie człowieka. Wspiera funkcjonowanie układu pokarmowego, kostnego, sercowo-naczyniowego i odpornościowego. Korzystnie wpływa na włosy i skórę. Dzięki zawartości selenu oraz enzymów antyoksydacyjnych zmniejsza ryzyko zachorowań na nowotwory. Wpływa na dobre samopoczucie, wspomaga organizm w walce ze stresem, ułatwia zasypianie, a także chroni żołądek przed wrzodami. Z kolei białko – laktoperoksydaza wykazuje silne działanie przeciwbakteryjne, hamujące wzrost i rozwój bakterii wywołujących cholerę, zapalenie płuc, salmonellozę, biegunkę oraz zatrucia pokarmowe.

Mleko kozie zalecane jest dla dzieci i niemowląt wykazujących alergię na mleko krowie. Należy jednak pamiętać, że ze względu na dużą koncentrację składników mineralnych może obciążać nerki u niemowląt.

Podsumowując, mleko kozie to naturalny, wartościowy produkt o wysokiej strawności i bogatym składzie odżywczym. Dzięki łatwo przyswajalnemu białku, drobnym kuleczkom tłuszczu, odpowiedniej zawartości laktozy oraz witamin i minerałów wspiera zdrowie i dobre funkcjonowanie naszego organizmu. Jednocześnie jego specyfika sprawia, że jest doskonałym surowcem do przetwórstwa – od świeżego mleka po sery i jogurty.

Trzeba jednak rozsądnie podchodzić do podawanych informacji, pamiętając, że podobnie jak w przypadku mleka krowiego, jakość oraz walory prozdrowotne mleka koziego zależą od wielu czynników, m.in. pory roku, odpowiednio zbilansowanej dawki pokarmowej, stanu fizjologicznego czy kondycji zwierząt. Jedynie kozy utrzymywane tradycyjnie, korzystające z pastwisk i odpowiednio żywione, mogą dawać mleko o wysokiej jakości zdrowotnej, które przełoży się na nasze zdrowie.

Oprac. na podst. literatury

Sylwester Piech

PODR Boguchwała